Sentenza arbitrale, proposta in Torino da Filippo di Savoia (più tardi principe di (...)

Serie Generale 369

(ST) In nomine Domini amen. Anno eiusdem millesimo CCC^o, indicione XIII, die lune XV mensis februari, in civitate Taurini, in domo in qua celebrantur conscilia, presentis domino Guillelmo de Monte Bello milite, domino Ottone de Melioreto iudice generali Pedemontis, domino Iordano de Monte Breano iudice Taurini, Iacobo de Chavalluto vicario dicti loci, Matheo de Chanburto et pluribus aliis testibus ad hec adhibitis et vocatis. Cum discordie, contenpciones et etiam inimicicie capitales essent et esse viderentur inter homines, comunia et universitates ac singulares perssonas civitatis Taurini et loci Cargnani ex una parte et homines, comunia et universitates et singulares perssonas de Monte Calerio et Vigono ex parte altera, ex quibus discordiis et inimiciciis suspicabatur publice et comuniter oppinabatur scandalum atque sinistrum accidere posse inter ipsas universitates, comunia et singulares perssonas ipsorum locorum verum cum per supradictas universitates, comunia atque consciliarios ipsarum universitatum fuerit data et atributa potestas et baylia et plenum posse illustri viro domino Philipo de Sabaudia eorum domino concordandi, seddandi et eciam terminandi ad eiusdem liberam voluntatem, inimicicias, contenpciones et discordias supradictas prout hec manifeste continere dicuntur iure formacionibus consciliorum ipsarum universitatum. Idcirco prenominatus dominus Philippus, attendens quod quicquid sinistri, mali vel aversitatis quod Deus advertat accideret inter memoratos suos homines, universitates et comunia supradicta, videretur eidem domino Philippo dapnum et incomodum reportare et quoniam ad ipsum dominum Philippum spectat dictos suos homines tamquam filios tractare et gubernare sane, cupiens ipsas universitates, comunia et etiam singulares perssonas dictarum[1] universitatum ad bonam concordiam provocare et iniquas hominum voluntates tollere de cordibus predictorum et dictas inimicicias, discordias et contenciones sopire et anichilare volendo eo modo ne non ulterius inter ipsas universitates, comunia vel singulares perssonas quidquam mali vel sinistri accidat vel contingat, sed inter ipsas tamquam inter fratres vigeat bonus amor et pura dileccio perpetuo perseveret diabolianas predicaciones a cordibus dictorum hominum et universitatum eppellere cupiendo ex potestate et baylia eidem domino Philipo super hiis atributa per comunia supradicta, habito super hiis mature colloquio cum universitatibus supradictis et quam pluribus perssonis discretis dictarum universitatum et habito conscilio quamplurium sappientum et nobilium terre sue, deliberato conscilio idem dominus Philipus, pro bono statu et utilitate dictarum universitatum atque comunitatum omnium perssonarum (et) comunium dictorum, et pro utilitate et bono statu tocius terre sue, in plena credencia civitatis Taurini, presentibus credendariis dicti loci seu maiorum partis ipsorum credendariorum, presentibus nec non ambaxatoribus locorum Montis Calerii, Cargnani et Vigoni, precepit, iussit et voluit, decrevit et etiam pronunciavit inter ipsas universitates, comunia et etiam singulares perssonas ipsarum universitatum quod perpetuo observetur ut infra continetur. Primo enim voluit, decrevit, pronunciavit atque precepit quod pax et bona tranquilitas sit et esse debeat perpetuo inter comunia, universitates et singulares perssonas iamdictas et bonus amor et pura dilectio semper vigeat inter ipsas, volendo et precipiendo quod omnes et singule iniurie omnesque lesiones atenus facte vel perpetrate inter ipsas universitates, comunia vel singulares perssonas quoquo modo tam in factis quam in dictis, remisse ex nunc sint et penitus absolute et a cordibus dictorum hominum et universitatum totaliter sint remote. Item eodem die in Taurino in domo ecclesie Sancti Dalmacii, presentibus me notario Iohanne Lovato et Rosseto Maonerio notariis et domino Guillelmo de Monte Bello milite et domino Ottone de Melioreto iudice generali Pedemontis et Iacobo de Chavalluto vicario Taurini, testibus vocatis, prefatus dominus Philipus ex potestate et auctoritate predictis eidem concesis et atributis prout superius dictum est precepit, voluit et decrevit quod dicte pax et concordia inter ipsas universitates, comunia et singulares personas provocate et declarate ut supra firme et inviolabiles permaneant et observentur perpetuo inter ipsas universitates, comunia et singulares perssonas dictorum locorum prout superius dictum est. Et hoc sub penis et bannis que inferius continentur et dicit enim et precipit idem dominus Philipus ex auctoritate et potestate eidem super hiis atributa, ut supra, et ex auctoritate et vigore dominii sui quod comunia et universitates civitatis Taurini et Cargnani, in comuni clapa vel quarterio cum banneriis vel fine non faciant vel facere attentent vel presumant offensionem aliquam vel supracurssam comunibus Montis Calerii vel Vigoni vel aliqui singulari perssone ipsorum locorum inhere[2] vel perssonis, sub pena et banno mille marcharum argenti pro quolibet comuni seu universitate, clapa vel quarterio et qualibet vice. Item voluit atque precepit quod si quis de Taurino vel de Cargnano aliquam singularem perssonam de predictis locis Montis Calerii vel Vigoni interfecerit, interfector capite puniatur; si vero menbrum alicui perssone de predictis locis asinderit, simile menbrum amitat. Et si sanguinem alio modo fecerit sine menbri incisione vel aliam aliquam offessionem fecerit vel facere attentaverit, sine sanguinis effusione alicui perssone de predictis locis solvat duplicem penam que in capitulis eorum continetur. Item eodem modo et forma et easdem penas et banna statuit et decrevit idem dominus Philipus contra comunia et universitates et singulares perssonas Montis Calerii et Vigoni, si ipsi in comuni vel clappa vel quarterio vel singulariter ut supra offensionem dederint, attentaverint seu pressumpserit dictis comunibus et universitatibus vel perssonis singularibus inhere² vel perssonis de civitate Taurini vel de loco Cargnani. De quibus omnibus precepta fuerunt michi Yvano notario et Iohanni Lovati et Rosseto Maonerio notariis supradictis fieri plura publica instrumenta unius et eiusdem tenoris ad conscilium unius vel plurium sapientum que reffici si opus fuerit et quotiescumque possint, quorum istud factum est ad instanciam universitatis et hominum Montis Calerii.

Et ego Yvanus de Prarolmo, notarius palatii interfui, et sic rogatus scripssi.